Smaaktest: de uitslag!

Erger jij je ook zo aan het misbruik van de voor jou heilige term “Electro“? Luister je 24-7 naar ambient en heb je moeite je collega serieus te nemen omdat hij zijn zonen Thijs en Armin heeft genoemd? Dan heb je gestudeerd! Vraag je je af waar die electro-vs.-electro discussie over gaat, omdat het toch gewoon mooie muziek is? Dan ben je een HBO’er. De lager-opgeleide onder u vraagt zich ondertussen af waar onze posts over hardstyle toch blijven.

Eén en ander is wetenschappelijk bewezen door Mark van Hooijdonk, die u eerder om uw medewerking aan zijn onderzoek vroeg op Eclectro.nl. Lees de tekst en uitleg van zijn hand, onder een recente techno-mix die Mark als Viktor Palmer in elkaar draaide. Heb je wat te luisteren tijdens het lezen.

Kelder by viktor palmer

Luisteren hoger opgeleiden alleen naar ‘credible’, moeilijke, abstracte elektronische muziek en lager opgeleiden alleen naar makkelijke, lompe, harde elektronische muziek?

Voor mijn masterscriptie sociologie ‘Nuances: Een onderzoek naar de samenhang tussen opleidingsniveau en smaakvoorkeuren in elektronische muziek ’ heb ik onderzoek gedaan naar een vraag waar iedere doorgewinterde clubganger meestal wel een antwoord op heeft, maar waar nog nooit wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan. Eerst heb ik 17 subgenres zoals hardcore, ambient, trance en detroit in een hiërarchie geplaatst van ‘laag’, ‘midden’ en ‘hoog’ aangeschreven. Deze indeling is tot stand gekomen met de hulp van 15 gerenommeerde dj’s, producers en programmeurs. Wat me opviel was dat er nogal wat onenigheid bestond over dubstep en industrial hardcore, aangezien beide stromingen ongeveer evenveel positieve als negatieve waarderingen kregen. De volgende stap was om zoveel mogelijk liefhebbers van elektronische muziek te enquêteren. Toen er 295 enquêtes binnen waren, is er een scheiding gemaakt tussen ‘laag’. ‘midden’ en ‘hoog’ opgeleiden en gekeken welke subgenres hun voor- of afkeer hadden, welke aspecten in muziek ze belangrijk vonden en natuurlijk wat hun opleidingsniveau was. Deze data is statistisch geanalyseerd en daar kwamen de volgende resultaten uit.

De ‘hoog’, oftewel de universitair geschoolde respondenten, hadden duidelijk een voorkeur voor hoog aangeschreven elektronische muziek zoals ambient, elektronica en detroit techno. Ook de midden aangeschreven subgenres zoals deephouse en dubstep werden goed ontvangen door de aanstaande wetenschappers. Niet geheel verrassend had deze groep een flinke afkeer van lager aangeschreven subgenres zoals trance, hardstyle en dirty house. De voorkeur en afkeer van de ‘midden’ opgeleide groep, oftwel de HBO’ers, verschilde nauwelijks met de hoog opgeleiden, maar was iets minder puristisch. De vooroordelen over de smaakvoorkeuren van de laag opgeleide respondenten, oftewel de MBO-ers en de VMBO-ers, werden grotendeels bevestigd. Deze groep had een sterke voorkeur voor laag aangeschreven muziek. Subgenres met een hoog BPM zoals (industrial) hardcore, hardstyle en hardtechno werden het vaakst aangekruist als favoriete muziekstromingen. Overeenkomstig had deze groep een afkeer van hoog aangeschreven muziek, waar bijvoorbeeld de helft van de lager opgeleiden een afkeer had van ambient. Ter vergelijking: de helft van de hoger opgeleiden zag ambient als een van hun favoriete subgenres.

Volgens een recent artikel van Tom ter Bogt (de Volkskrant, 13-10-2011) zou de muzieksmaak van ouders een grote invloed hebben op de muzieksmaak van hun kroost. Ouders die naar soul en disco luisterden, de dansmuziek van vroeger, zouden nu vaak kinderen hebben die naar ‘dancemuziek’ luisteren. Ook erg aannemelijk is dat andere factoren zoals bijvoorbeeld de muzieksmaak van vrienden en familie, net als de toegang die iemand heeft tot discotheken en platenwinkels een rol spelen in de smaakvoorkeuren in elektronische muziek, om maar een paar voorbeelden te noemen. Maar in hoeverre deze en andere factoren een invloed hebben op iemands muzieksmaak is helaas niet onderzocht. Het onderzoek geeft geen antwoord op de vraag waarom deze groepen verschillen in hun muzikale voorkeuren, omdat daar geen tijd en ruimte voor was. Ook moet het onderzoek gezien worden als een momentopname, en al helemaal anno 2011. Subgenres en hun populariteit veranderen vergeleken met vijf jaar geleden zo snel, dat het onderzoek over een paar jaar waarschijnlijk zeer gedateerd zal zijn. De kruisbestuivingen tussen genres die op dit moment plaatsvinden, zullen de genre-indelingen in de toekomst ook een stuk moeilijker maken. Toch kan aan de hand van dit onderzoek voorzichtig gesteld worden dat er een duidelijk verschil bestaat tussen de smaakvoorkeuren in elektronische muziek van de lager en midden- en hoger opgeleiden, waarbij beide groepen zich distantiëren van ‘de ander’ aan de hand van hun voor- en afkeer voor bepaalde subgenres in elektronische muziek.

- Mark van Hooijdonk